Bitcoin Mempool: Điều Gì Sẽ Xảy Ra Đối Với Các Giao Dịch Chưa Được Xác Nhận?

Bitcoin là một mạng lưới tiền điện tử cho phép người dùng gửi và nhận các khoản thanh toán điện tử ở mọi nơi trên thế giới. Không có bitcoin vật lý, cũng như không có tài khoản nào chứa bitcoin. Thay vào đó, Bitcoin hoạt động như một dạng tiền điện tử và người dùng có thể thực hiện các giao dịch ngang hàng (P2P) bằng cách sử dụng blockchain Bitcoin, hoạt động như một loại sổ cái điện tử. Blockchain được cập nhật liên tục bởi các nút mạng, chia sẻ số dư và dữ liệu cập nhật trên toàn mạng lưới. Tuy nhiên, trước khi các giao dịch có thể được thêm vào blockchain, chúng phải đi đến mempool.

Một Giao Dịch Bitcoin Hoạt Động Như Thế Nào?

Trước khi chúng ta thảo luận về mempool, hãy tìm hiểu về cách hoạt động của một giao dịch Bitcoin. Tất cả các giao dịch Bitcoin đơn giản là giao dịch đang chờ xử lý và chỉ tồn tại trong mempool trước khi nó được xác nhận. Bất cứ khi nào người dùng bắt đầu một giao dịch Bitcoin, nó sẽ được ký bằng mật mã và được gửi đến mạng lưới Bitcoin để chờ thợ khai thác xác minh giao dịch và thêm nó vào blockchain. Mọi giao dịch đã xác minh đều có sẵn công khai và có thể truy cập được trên sổ cái công khai như một phương tiện để ghi lại và phân phối một cách minh bạch mỗi giao dịch Bitcoin khiến chúng không thể bị thao túng.

Công nghệ blockchain giúp sự phân quyền có thể thực hiện được, nhưng có những hạn chế. Ví dụ: mạng Bitcoin xử lý khoảng 4,6 giao dịch mỗi giây (TPS). So sánh điều này với VisaNet, xử lý được 1.700 TPS. Trong khi một số điều chỉnh có thể cải thiện khả năng mở rộng của công nghệ blockchain, hệ thống vẫn tương đối chậm, dẫn đến phí cao và thỉnh thoảng bị trễ, đặc biệt là trong thời gian có khối lượng giao dịch lớn.

Ban đầu, blockchain được thiết kế để cho phép Bitcoin hoạt động mà không cần ngân hàng, sự giám sát của chính phủ, cơ quan quản lý hay cơ quan trung ương khác. Mặc dù Bitcoin hoạt động không cần các cơ quan có thẩm quyền bên ngoài, nhưng vẫn cần có khả năng xác minh các giao dịch thông qua các khóa mật mã.

Mật mã khóa công khai của Bitcoin đóng vai trò nhận dạng người dùng, cho phép họ truy cập vào ví hoặc tài khoản của họ và chủ yếu là để đảm bảo tính toàn vẹn của các giao dịch. Mỗi người dùng đều có một khóa riêng tư để sử dụng cho riêng họ và một khóa công khai hiển thị cho mọi người trên hệ thống. Các khóa này hoạt động cùng với nhau như một chữ ký điện tử để xác thực các giao dịch.

Khi hai người dùng đạt được thỏa thuận về một giao dịch cụ thể, bước tiếp theo là ủy quyền. Mỗi giao dịch phải được ủy quyền trước khi có thể được thêm vào blockchain. Điều này được thực hiện thông qua sự đồng thuận, có nghĩa là tất cả các bên được phân quyền như máy tính hay các nút mạng trong mạng lưới cần phải đồng ý một cách khách quan rằng giao dịch được ủy quyền và hợp lệ. Chủ sở hữu (thợ khai thác) của các nút mạng được khuyến khích xác minh một giao dịch chưa được xác nhận thông qua đồng thuận Proof of Work (PoW), yêu cầu họ giải các bài toán mật mã hoặc các câu đố toán học phức tạp.

Một khi vấn đề này được giải quyết, giao dịch được xác minh và có thể được thêm vào khối. Khi khối Bitcoin được lấp đầy, nó được thêm vào blockchain được gọi là hoàn thiện và khối tiếp theo sẽ được mở ra.

Mempool Bitcoin Là Gì?

Mempool, hay nhóm bộ nhớ, là một phòng chờ ảo, nơi thu thập một giao dịch đang chờ xử lý hợp lệ cho đến khi thợ khai thác xử lý chúng để được thêm vào khối tiếp theo. Mỗi nút mạng duy trì mempool của riêng nó và mỗi nút mạng có dung lượng lưu trữ riêng cho các giao dịch chưa được xác nhận. Khi một giao dịch được xác nhận và đưa vào một khối, nó sẽ bị xóa khỏi mempool.

Các nút mạng chia sẻ dữ liệu mempool bằng cách chuyển tiếp các giao dịch đã ký với nhau cho đến khi nó đến được toàn bộ mạng lưới. Khi một mempool tổng thể đạt đến công suất tối đa trong thời gian có khối lượng giao dịch cao, nút mạng sẽ ưu tiên các giao dịch dựa trên phí giao dịch giá mua cao hơn phí ngưỡng. Bất kỳ giao dịch nào có phí thấp hơn ngưỡng sẽ bị xóa khỏi mempool và chỉ các giao dịch mới hơn có phí đáp ứng mức tối thiểu mới được thêm trở lại mempool. Nói cách khác, các giao dịch có phí cao hơn được ưu tiên xử lý, xóa khỏi mempool và được thêm vào khối.

Mối Tương Quan Giữa Mempool và Phí Giao Dịch của Bitcoin

Nếu chúng ta coi mempool như một phòng chờ, khi bị tắc nghẽn, sẽ có một lượng giao dịch cao đang chờ được giải phóng. Thông thường, các giao dịch di chuyển suôn sẻ vào và ra khỏi mempool khi chúng được xác minh và thêm vào khối, nhưng đôi khi, mempool có thể bị tắc nghẽn.

Khoảng thời gian tắc nghẽn thường có thể bắt nguồn từ khối lượng giao dịch cao hoặc hash giao dịch giảm đột ngột. Trong khoảng thời gian này, mempool trở nên tắc nghẽn và có thể xảy ra sự chậm trễ, dẫn đến tăng phí.

Thuật ngữ “hash giao dịch” đề cập đến khó khăn trong việc khai thác blockchain. Có thể không có đủ thợ khai thác để xử lý sự phức tạp hoặc tắc nghẽn của blockchain tại thời điểm đó. Do đó, một số giao dịch phải đợi lâu hơn để được xác nhận.

Mỗi giao dịch Bitcoin nằm trong mempool cho đến khi sẵn sàng được xác nhận, nhưng không có mempool duy nhất và bao quát. Mỗi nút mạng đều có mempool được liên kết và theo mặc định, mempool thường không vượt quá 300 MB.

Khi mempool bị tắc nghẽn, người dùng có tùy chọn trả phí cao hơn, điều này có thể đẩy giao dịch của họ lên hàng đầu để xác nhận nhanh hơn. Mặt khác, các giao dịch có phí thấp hơn sẽ ở trong mempool, nơi chúng sẽ vẫn chưa được xác nhận cho đến khi tình trạng tắc nghẽn được giải quyết. Tương tự, trong thời gian tắc nghẽn tối thiểu khi khối lượng giao dịch thấp, phí cũng sẽ thấp hơn tương ứng. Sau khi giao dịch được chọn và thêm vào một khối đã xác nhận, giao dịch đó sẽ bị xóa khỏi mempool.

Bạn có thể kiểm tra trạng thái giao dịch BTC của bạn tại đây.

Hiểu Về Kích Thước và Số Lượng Giao Dịch Mempool

Kích thước mempool được tính bằng byte là số liệu để ước tính thời gian tắc nghẽn sẽ kéo dài trong khi biểu đồ đếm giao dịch mempool cung cấp hiển thị rõ ràng về dòng giao dịch nào đang gây ra tắc nghẽn. Kích thước mempool càng lớn thì thường bị chuyển sang một mạng tắc nghẽn hơn, điều này sẽ dẫn đến thời gian xác nhận trung bình lâu hơn và yêu cầu phí ưu tiên cao hơn cho các giao dịch được thêm vào khối. Tuy nhiên, nếu kích thước mempool giảm xuống, điều đó có nghĩa là một nút mạng đã nhận được một khối hợp lệ mới và kết thúc việc xóa những giao dịch đang chờ xử lý được lưu trữ trong khối khỏi mempool.

Thông thường, kích thước mempool có thể dao động vì nó phụ thuộc vào số lượng giao dịch đang được chuyển tiếp. Vì mỗi nút mạng cũng có kết quả riêng cho các giao dịch đang chờ xử lý, tùy thuộc vào khả năng lưu trữ các giao dịch chưa được xác nhận, điều này cũng giải thích tại sao kích thước mempool lại khác nhau.

Ngược lại, nếu số lượng giao dịch trong mempool tăng lên, điều đó có nghĩa là tổng số giao dịch chưa được xác nhận trong mempool cũng đang tăng lên. Do đó, phát sinh một khoản phí cao hơn. Ví dụ: vào ngày 04 tháng 10 năm 2021, mempool của Bitcoin chứa 4.25k giao dịch đang chờ xử lý và phí giao dịch trung bình là $2,45. So sánh phí này với ngày 25 tháng 10 năm 2021, khi kích thước mempool đạt mức cao là 6,6k giao dịch, với phí giao dịch trung bình là $3,09.

Bạn có thể kiểm tra mức phí hiện tại ở đây.

Phải Làm Gì Nếu Có Quá Nhiều Giao Dịch?

Trong thời gian lưu lượng truy cập cao điểm, mạng Bitcoin có thể dẫn đến tình trạng tồn đọng giao dịch đáng kể, làm kéo dài thời gian chờ đợi và gia tăng phí giao dịch. Khi cầu vượt quá cung, thợ khai thác mất thời gian đáng kể trong việc lựa chọn xử lý giao dịch nào trước. Trong các tình huống như vậy, ngay cả những người đã trả các khoản phí hào phóng cũng có thể phải chờ đợi lâu hơn dự kiến.

Một số nguyên nhân góp phần vào việc tồn đọng này bao gồm thực tế là blockchain của Bitcoin không dễ mở rộng – có nghĩa là nó cũng dễ bị quá tải. Khi xử lý trong các giai đoạn tắc nghẽn cao, bạn có tùy chọn chỉ cần chờ đợi hoặc chuyển sang Lightning Network để hoàn thiện các giao dịch nhỏ hơn ngoài chuỗi chính hoặc trả phí giao dịch cao hơn.

Khi giao dịch đã được gửi đi, bạn vẫn có một số tùy chọn có thể tăng tốc độ giao dịch. Nếu giao dịch của bạn đang bị đình trệ trong hàng đợi, bạn có thể tiến lên phía trước bằng cách chọn tham gia Replace-by-Fee (RBF), cho phép bạn gửi lại giao dịch với mức phí cao hơn. Tuy nhiên, không phải tất cả các ví đều hỗ trợ tùy chọn này. Nếu không, bạn sẽ cần xem xét các lựa chọn thay thế, chẳng hạn như “con trả cho cha mẹ” (CPFP). Với CPFP, thợ khai thác chọn các giao dịch bao gồm các khoản phí kết hợp lớn nhất. Bạn cũng có thể sử dụng công cụ tăng tốc giao dịch, cho phép bạn gửi các giao dịch có giá trị ít nhất 0,1 mBTC mỗi kilobyte tới nhóm khai thác ViaBTC để được xác nhận ưu tiên.

Cuối cùng, bạn có thể sử dụng Lightning Network, đây là giải pháp Layer 2. Lightning Network cho phép bạn mở một kênh mới, hoàn thiện nhiều giao dịch ngoài chuỗi mong muốn từ mạng Bitcoin thông thường và sau đó đóng kênh thanh toán khi các giao dịch được xác minh. Khi sử dụng Lightning Network, về cơ bản bạn có thể bỏ qua hàng đợi bị tắc nghẽn và phí của bạn cũng có thể thấp hơn đáng kể.

Nếu cả Lightning Network hay bất kỳ giải pháp nào khác đều không phải là một sự lựa chọn, thì hãy yên tâm rằng ngay cả khi các giao dịch bị tắc nghẽn, Bitcoin của bạn vẫn không bị mất. Nó sẽ vẫn còn trong ví của bạn cho đến khi giao dịch được xác nhận.

Vậy Nên, Điều Gì Sẽ Xảy Ra Nếu Mempool Không Tồn Tại?

Mọi giao dịch phải đi qua mempool trước khi có thể được thêm vào blockchain. Trong thời gian lưu lượng truy cập cao và bị tắc nghẽn, mempool thu thập và lưu trữ các giao dịch cho đến khi các thợ khai thác có thể thêm chúng vào khối.

Mempool cũng giúp các nút mạng có thể truy cập vào các mempool của các nút mạng khác, cung cấp cho họ nhiều chi tiết hơn về các giao dịch cụ thể trước khi xác nhận. Mặc dù hầu hết người dùng muốn dành ít thời gian nhất có thể trong mempool, nhưng điều đó không phải lúc nào cũng có thể thực hiện được, đặc biệt là khi nhiều giao dịch đến vượt mức có thể được xóa kịp thời. Khi một khối được khai thác, tất cả các giao dịch chứa trong đó sẽ bị xóa khỏi mempool, điều này làm giảm kích thước của mempool tương ứng.

Nếu không có mempool, các nút mạng sẽ không thể xem các giao dịch đến và không biết mạng blockchain tắc nghẽn như thế nào. Sẽ không thể hiểu hay xác định chính xác nguồn gốc của việc tắc nghẽn lưu lượng, phí cao và các vấn đề khác liên quan đến tắc nghẽn.

Kết Luận

Việc chờ đợi giao dịch được hoàn tất có thể khiến bạn bực bội. Trong khi bạn đổ lỗi sự bực tức này cho mempool, nhưng đó là một tính năng quan trọng của mạng Bitcoin vì nó được sử dụng để tổng hợp và lưu giữ các giao dịch cho đến khi chúng sẵn sàng được thêm vào blockchain. Hiểu được cách thức hoạt động của mempool có thể giúp bạn sử dụng nó làm lợi thế để đảm bảo các giao dịch được xử lý đúng thời hạn và giảm bớt sự thất vọng của bạn nếu chúng không được xử lý kịp thời.